Wednesday, July 30, 2014

HALI HATARISHI KWA MTOTO (DANGER SIGNS)

sick child : Mother checking temperature of sick daughter by hand Stock Photo
 
Kuna utofauti mkubwa kati ya watoto na watu wakubwa (adults), tena watoto wachanga ambao bado hawawezi kuongea ni vigumu kujua wanasumbuliwa na kitu gani. Lakini zipo dalili au hali hatarishi ambazo ukiziona ni lazima umpeleke mtoto katika hospitali au kituo cha afya kilicho karibu nawe. Ikitokea mzazi anapuuzia hali hiyo mtoto anaweza kupoteza uhai wake kwa muda mfupi sana.

DALILI ZA HALI HATARISHI

1.  Kupumua kwa shida au kukosa hewa( kukosa kupumua)

2.  Kubadilika rangi na kuwa wa bluu

3.  Mapigo ya moyo kwenda mbio kuliko kawaida

4.  Kupoteza fahamu

5.  Degedege

6.  Dalili za kuishiwa maji ya mwili kwa mtoto anayeharisha ( mfano,macho kuzama,kulegea,ngozi kuvutika)

Uonapo dalili hizo tafadhali mpeleke mwanao kituo cha afya mara moja.

OKOA MAISHA YA MTOTO,TIMIZA NDOTO ZAKE!!!!!!!

Monday, July 28, 2014

THE EFFECTS OF ALCOHOL IN THE BODY


 

Even a small amount of alcohol has an effect on your body. When you drink, an alcohol is absorbed into your blood stream and distributed throughout your body. A tiny amount of alcohol exits your body in your urine and your breath.

You absorb small amount of alcohol if you eat, especially if the food is high in fat. However if you drink more than your body can process, you will get drunk. How quickly alcohol is  metabolized depends on your size and gender, among other things.

Alcohol consumption causes physical and emotional changes that can do great harm to your body. The long-term effects of alcohol abuse are many, putting your health in serious jeopardy and endangering your life. WHAT ARE THE EFFECTS OF ALCOHOL

Sunday, July 27, 2014

UMUHIMU WA CHANJO KWA WATOTO CHINI YA UMRI WA MIAKA 5

Chanjo ni kemikali anayopewa mtu ili kumjengea kinga ya mwili dhidi ya magonjwa. Chemikali hiyo inaweza kuwa katika mfumo wa matone,vidonge au sindano. Katika uchunguzi uliofanywa na wanasayansi duniani ni kwamba watoto wengi ambao aidha hawajapata au kukamilisha chanjo huwa wanasumbuliwa na magonjwa mbalimbali kutokana na kukosa chanjo dhidi ya ugonjwa huo.

Kwa hapa kwetu Tanzania tuna program mpya ya kutoa chanjo kwa watoto ijulikanayo kama (IVD)-Immunization and Vaccination Development ambayo mwanzoni ilikua inaitwa ( EPI) Expanded Programme of Immunization.

NAMNA ZINAVYOTOLEWA

-         Siku anapozaliwa

-         Akiwa na wiki 6 au mwezi mmoja na nusu

-         Akiwa na miezi miwili na nusu

-         Akiwa na Miezi mitatu na nusu

-         Akiwa na Miezi tisa hadi miaka mitano kila baada ya miezi sita

UMUHIMU WA HIZI CHANJO

-         Zinamkinga mtoto kupata maambukizi ya magonjwa kama kifua kikuu,homa ya mapafu,kifaduro,tetenasi,polio,tetekuwanga,kuharisha,surua,homa ya uti wa mgongo,ukavu macho.

  Kumbuka mtoto asipopata chanjo hizo yuko katika hatari ya kupata maambukizi hayo na mwisho wake ni mbaya. Hivyo mpeleke mtoto wako kliniki ili apatiwe chanjo kama hajapatiwa na ana umri chini ya miaka mitano.

  CHANJO NI HAKI YA MTOTO!!!!!!!

Monday, July 21, 2014

TATIZO LA KUHARISHA KWA WATOTO


 
Shirika la afya duniani limetoa maana ya kuharisha kwamba ni kupata choo zaidi ya mara tatu au nne kwa siku.watoto wadogo hasa chini ya miaka mitano mara nyingi wanakumbwa na tatizo la kuharisha ambalo huwapelekea kuwa dhaifu sana na hata wengine kupoteza maisha.

KWANINI WATOTO HAWA WANAHARISHA?

Hii ni kwa sababu ya uchafu kutoka kwa mama pale ambapo atamnyonyesha mtoto bila kusafisha  matiti yake kwa maji safi,na pia kunawa mikono kabla na baada ya kumnyonyesha mtoto. Uchunguzi umebainisha kuwa watoto wanaharisha kutokana na virus wanaoitwa rotavirus ambao hutokana na uchafu.Na mara nyingi wanaharisha majimaji.

DALILI

-         Mtoto anakuwa na hamu ya kunywa maji sana

-         Mtoto anakuwa na ukavu macho,yani hata akilia hatoi machozi na macho yanazama

-         Anakua hatulii,anahangaika sana au kulialia

-         Anachoka sana na anaweza kupoteza fahamu

-         Ngozi yake inakua kavu

 

NINI KIFANYIKE?

-         Mtoto apelekwe katika kituo cha afya au hospitalini mara baada ya kuanza kuharisha; kwasababu kuharisha kunampelekea mtoto kuwa dhaifu kutokana na kupoteza maji mengi ya mwili.

 

NAMNA YA KUZUIA

-         Mama ahakikishe mtoto ananyonya katika mazingira safi,yaani mama awe ananawa mikono kabla na baada ya kunyonyesha,pia asafishe matiti yake kwa maji safi na salama kabla na baada ya kunyonyesha.

-         Mama amuweke mtoto katika usafi wakati wote ili kuzuia magonjwa mengine.

-         Hakikisha mtoto anapatiwa chanjo za aina zote.

Tuesday, July 15, 2014

TATIZO LA UTASA


 

Shirika la afya duniani limetoa maana ya utasa kuwa ni hali ya mwanamke kutoweza kushika/kupata mimba.hali hiyo inaitwa utasa  pale ambapo mke na mume wanakaa takribani muda wa miaka miwili bila kupata mtoto ili hali wanajamiiana mfululizo kwa lengo hilo la kupata mtoto bila ya kutumia kinga yoyote.

AINA ZA UTASA

Kuna aina mbili za utasa;

1. Utasa wa awali (primary infertility),huu ni ule ambao mke na mume hawajawahi kupata mtoto.

2. Utasa wa baadae(secondary infertility),na huu  ni ule ambao mke anashindwa kupata/kushika mimba baada ya kuzaa hapo awali.

VISABABISHI VYA UTASA

Visababishi hivi vimegawanyika katika makundi mawili;

1.   Visababishi kwa mwanamke

2.   Visababishi kwa mwanaume

 

SABABU ZA UTASA KWA MWANAMKE

-         Kuziba kwa mirija  ya uzazi,hii inasababishwa na magonjwa kwa kitaalamu tunaita PID(Pelvic Inflammatory Diseases) ambayo yanaweza kujumuisha mirija ya falopia,uterus na ovary(mayai ya uzazi)

-         Tatizo la kutopata mzunguko wa kawaida wa hedhi,,hii inaweza kusababishwa na magonjwa mengi tu,kwa kitaalamu tunaita PCOS(polycystic ovary syndrome) ambapo katika kiwanda cha kutengenezea mayai ya uzazi kunakua na uvimbe ambao ndani yake kuna maji hivyo kusababisha mayai kushindwa kutengenezwa vizuri na hata kama yakitengenezwa usafirishwaji wakeunakua ni mgumu kutokana na uvimbe/vimbe hizo.

-         Umri,tunajua mwanamke anakua na uwezo wa kuzaa kwa wastani wa miaka kuanzia 11 anapo balehe hadi 40 au 45,zaidi ya hapo ni ngumu kwa mama huyo kupata mimba kwasababu mayai yanakua yamekwisha na kiwanda cha kuzalisha mayai hakitengenezi tena.

-         Upasuaji (operation) ya kufunga kizazi,kama mama ameshawahi kufunga kizazi (tubal ligation) hawezi tena kupata mimba kwasababu yai haliwezi kupita na kufikia uterus ambapo mimba hutungwa.

-         Nk

SABABU ZA UTASA ZINAZOTOKANA NA MWANANUME

-         Kutoa shahawa/mbegu kidogo sana,nah ii husababishwa na mambo mengi kama magonjwa ya mfumo wa uzazi wa mwananume,baadhi ya madawa ya kulevya,matatizo ya kihomoni,na mionzi pia.

-         Kutoa mbegu ambazo hazina uhai,hii ni kutokana na ukweli kwamba mwanaume anaweza kutoa mbegu ambazo zimekosa uhai yaani (nucleus) hii inaweza kusababishwa na magonjwa,madawa,mionzi na pia yaweza kurithiwa.

-         Nk.